Operacja Wellhit
Operacja Wellhit – Wprowadzenie
Operacja Wellhit, znana również jako druga bitwa o Boulogne, miała miejsce w dniach 17-22 września 1944 roku i była kluczowym wydarzeniem w kontekście II wojny światowej. Przeprowadzona przez kanadyjską 3 Dywizję Piechoty z 1 Armii Kanadyjskiej, operacja miała na celu zajęcie strategicznego portu Boulogne w północnej Francji. Pomimo początkowych ambicji kanadyjskich sił, które planowały zdobyć to miasto bezpośrednio, napotkały one silny opór ze strony niemieckiej obrony, co doprowadziło do intensywnych walk.
Twierdza Boulogne
Boulogne był jednym z kilku portów nad kanałem La Manche, które Adolf Hitler określił jako fortecy (niem. Festung). Idea polegała na silnym ufortyfikowaniu portów, aby uniemożliwić aliantom ich wykorzystanie oraz zmusić wojska nieprzyjaciela do walki do ostatniego żołnierza. Pomimo silnych fortyfikacji, garnizon Boulogne był w dużej mierze zdekompletowany i składał się z żołnierzy starszych oraz schorowanych, co wpływało na ich wartość bojową. Dowódca garnizonu, Ferdynand Heim, miał realistyczne podejście do sytuacji, zdając sobie sprawę z ograniczonego wsparcia ze strony Wehrmachtu.
Geografia Boulogne
Miasto Boulogne leży u ujścia rzeki Liane, która tworzy naturalną barierę pomiędzy miastem a morzem. Obszar ten jest otoczony licznymi wzgórzami, które były wykorzystywane do budowy umocnień na przestrzeni wieków. Najważniejsze fortyfikacje mieściły się w La Tresorerie oraz na wzgórzach Mont Lambert i Herquelingue. Obrona lądowa była słabo rozbudowana od strony lądu, co stwarzało trudności dla dowódcy Heima w tworzeniu skutecznego perymetru obronnego.
Przygotowania do operacji
Postęp alianckiej ofensywy w kierunku Niemiec był ściśle związany z dostępnością portów morskich dla zaopatrzenia. Boulogne miało kluczowe znaczenie jako punkt logistyczny. Generał Harry Crerar z 1 Armii Kanadyjskiej zauważył słabość obrony niemieckiej i postanowił przeprowadzić pełny szturm wspierany ciężkim ostrzałem oraz użyciem pojazdów pancernych. Przygotowania do operacji Wellhit były ograniczone przez trudności w przenoszeniu amunicji oraz konieczność zakończenia innych działań wojskowych.
Informacje wywiadowcze
Kana dywizje uzyskały cenne informacje wywiadowcze dzięki ewakuowanym cywilom oraz francuskiemu ruchowi oporu, co pozwoliło im lepiej zaplanować atak. W dniach poprzedzających natarcie prowadzono intensywne bombardowania w celu osłabienia niemieckiej obrony; jednakże okazały się one mniej skuteczne niż oczekiwano, co wpłynęło na planowanie ataku.
Atak na Boulogne
Atak rozpoczął się od podziału sił kanadyjskich na dwa główne kierunki natarcia: północny i południowy. Główna ofensywa miała wyjść od wschodu, aby zaskoczyć niemieckich obrońców. W dniu 17 września rozpoczęto natarcie z użyciem transporterów opancerzonych Kangaroo. 8 Brygada zdobyła kluczowe lokalizacje, a Kanadyjczycy szybko posuwali się naprzód.
Pierwsze walki
Walki na wzgórzu Mont Lambert okazały się szczególnie intensywne; niemieccy obrońcy skutecznie bronili się z użyciem artylerii i karabinów maszynowych. Mimo to kanadyjskim żołnierzom udało się zdobyć wzgórze i kontynuować ofensywę na miasto. Zdobycie La Tresorerie również okazało się trudniejsze niż przewidywano, ale atak przyniósł rezultaty.
Intensyfikacja walk
W kolejnych dniach walki stawały się coraz bardziej zażarte. 18 września pułk North Shore przejął kontrolę nad artylerią w La Tresorerie, a kanadyjskie siły zaczęły zdobywać kolejne obszary wokół Boulogne. Niemiecka obrona zaczynała się załamywać, a dowódca garnizonu Heim uznał sytuację za krytyczną.
Niespodziewane odkrycie
W trakcie walk francuski cywil ujawnił kanadyjskim żołnierzom tajne podziemne przejście do fortecy, co umożliwiło im niespodziewany atak na tyły niemieckich obrońców. Ta akcja przyczyniła się do dalszego osłabienia obrony i ostatecznie doprowadziła do kapitulacji garnizonu.
Zakończenie walk i następstwa
Walki zakończyły się 22 września 1944 roku po kilku dniach intensywnych starć. Po zajęciu Boulogne kanadyjskie siły przystąpiły do oczyszczenia portu z wraków statków oraz min morskich przed jego ponownym otwarciem do użytku. Działania te były niezbędne dla dalszego zaopatrzenia frontu i postępu ofensywy alianckiej w Europie Zachodniej.
Powroty cywilów i odbudowa
Po zakończeniu działań bojowych francuscy cywile mogli wrócić do swoich domów, a miasto zaczęło powoli ożywać. Kanadyjska organizacja pomocowa zapewniła im dostęp do podstawowych usług. Zajęcie Boulogne miało znaczący wpływ na dalsze operacje alianckie w regionie i przyczyniło się do dalszego postępu wojsk sprzymierzonych.
Podsumowanie
Operacja Wellhit była istotnym etapem kampanii alianckiej we Francji podczas II wojny światowej. Dzięki determinacji kanadyjskich żołnierzy
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).